Stamppot (23-2-’19)

Stamppot.Een oer-Nederlands woord voor een oer-Hollands gerecht.In het Engels stew, in het Duits eintopf, in het Esperanto kuirita en dan begrijp je ook waarom deze kunsttaal het nooit gered heeft. En bij het Franse ragout krijg ik toch hele andere associaties.Dan liever lapskaus, dat is Noorse stamppot en van dat woord word ik, ik weet niet waarom, vrolijk. Maar het allermooiste woord voor stamppot vind ik toch bij onze taalgevoelige zuiderburen.Stoemp.Een mooi rechttoe en rechtaan woord, degelijk van snit, zonder frivole opsmuk maar stevig en stoer. Je kunt er tegenaan leunen en je begrijpt instinctief dat we het dan niet hebben over fricassee.Stoempen heeft niets met stamppot te maken maar is ook zo’n lekker eerlijk woord dat wordt gebruikt in de wielerij. Je voelt aan dat ze dan niet elegant fietsen maar schonkig, dat het neerkomt op kracht, doorzettingsvermogen.Terug naar de stoemp ofwel stamppot. De commercial over stamppot vind ik vermakelijk en smakelijk.‘Wat eten jullie vandaag?’‘Stamppot.’En dat wordt in diverse toonaarden en vooral vrolijk herhaald.Door levenslustige, niet door eetproblemen geteisterde, olijk ogende, ongeveer 7-jarige grietjes. Achter op de fiets, ondersteboven aan de rekstokken, in de regen, op de spitzen tijdens balletles, of lekker samen tekenend en kleurend.Glad haar, roodharig, kroezend en gebitjes waar orthodontisten handenwrijvend wakker en waaks van worden.Maar zover is het nog niet. Onbezorgd en ‘wat eten we vandaag’ zet de toon.Ze kijken allebei tegelijkertijd achterom naar een ovenschaal gevuld met stamppot die gretig wacht om verorberd te worden.‘Dat is toch geen stamppot’‘Echt wel’Ze kijken elkaar aan en proesten het uit.Eensgezind.Vrouwenlogica die er blijkbaar al vroeg in zit.Als jochie van 7 en, laten we zeggen kritische eter, vond ik stamppot wel overzichtelijk. Als het meezat hoefde je niet te kauwen en met het kuiltje jus on top of the mountain viel leuk te spelen. Boerenkool was OK ondanks harde stukjes, hutspot heerlijk als ik de klapstuk wist te vermijden maar zuurkool vond ik een ramp. Er zaten duidelijk herkenbare vieze zwarte bolletjes in die ik ondanks zorgvuldig pluizen niet altijd wist te vermijden en dan tot mijn afgrijzen doorbeet waarna mijn leed niet meer was te overzien en me met betraande ogen voornam dat later mijn kinderen die viezigheid niet hoefden te eten.Ze vinden zuurkool heerlijk en ik trouwens ook.Als ze binnenkort langs komen ga ik lekker stoemp maken.