Jessey Norman (1-10-’19)

Heel lang geleden, ik was nog een lagereschooljochie, zat mijn altijd levenslustige moeder enigszins verslagen aan het ontbijt.  Op mijn vraag wat er aan de hand was antwoordde ze wat omfloerst dat Maria Callas die avond er voor de hoge C niet had gehaald. Die hoge C zei me niks maar ik wist instinctief dat het heel ernstig was.  Mijn moeder had een hoge pet(dat is overigens iets anders dan de hoge C) op van Maria Callas en verscheen soms tussen de suitedeuren om een persiflage ten gehore te geven voor haar kinderen en dan zong ze ‘Auf der Heide bluhen die letzte Rosen’ met in mijn beleving Callasachtige uithalen. Ik vraag me af of ‘Auf der Heide’ überhaupt tot het repertoire van Maria Callas behoorde maar we stikten van de lol als onze moeder aanstellerig en overdreven gebarend haar Maria ten tonele voerde. Ongeveer 20 jaar later zou de ooit zo gevierde La Callas een roemloos en eenzaam einde beleven op een achterkamertje in Parijs terwijl op diezelfde dag mijn oudste zoon geboren werd.Vanochtend verscheen ik ietwat aangeslagen aan het ontbijt. Jessye Norman is overleden. Een formidabele sopraan. De eerste keer dat ik haar zag en hoorde was op televisie tijdens een simultaan uitgezonden concert ter ere van Maria Callas door de grote zangers der aarde. Een monumentale, in het wit geklede, donkere vrouw met een stem als een oordeel. ‘Dat wordt een grote’ zei ik wijsneuzerig tegen een meekijkende vriend die dat gelukkig bevestigde (het wijsneuzerige ook, vrees ik). Dat die ‘grote’ allang een hele grote was wist ik toen nog niet. Later heb ik haar diverse keren live horen en zien zingen in het Concertgebouw. Een reusachtige stem die zonder microfoon roerloos meanderend rolde door de Grote Zaal aanzwellend dan weer fluisterend. Ik hapte dan geluidloos naar adem. Tijdens een van die majestueuze avonden had ik een, toen nog jong, zoontje meegenomen. Gezien het tijdstip zag hij al behoorlijk bleek. Ze zag hem zitten en lachte even naar hem. Hij stootte me aan. ‘Zag je dat?’ Ik had het gezien, beetje jaloers. Na het applaus schreed ze het podium af. Weer een lachje. Weer een stoot. Ja, ik had het weer gezien. Weer een beetje jaloers.De 4 Letzte Lieder heb ik eerst nog op plaat compleet grijs gedraaid en daarna de CD in tweevoud aangeschaft want je weet maar nooit. En altijd de versie van Jessye. Blijft favoriet. Voor mij geen Kiri, geen Anna, geen Reneé, geen Elisabeth. Ze krijgt altijd mijn stem bij de Hart en Ziel lijst van NPO4 en dat is ook deze week weer actueel. Ze is 74 jaar geworden.Heeft de groten der aarde toegezongen èn het bleke jongetje op de eerste rij. Haar weergaloze stem blijft weerklinken.Wat een welluidende nalatenschap.